Produkcja frezów, wierteł i narzędzi specjalnych z pełnego węglika nie musi rozpoczynać się od cięcia oraz przygotowywania surowego pręta. Alternatywą są blanki VHM, czyli wstępnie obrobione półfabrykaty stanowiące bazę do wykonania końcowej geometrii narzędzia.
Odpowiednio przygotowany blank może mieć już określoną długość i średnicę, wykonane fazy, preszlif w tolerancji h6, powierzchnię mocującą Weldon albo kanały chłodzące. Pozwala to ograniczyć liczbę operacji przygotowawczych i skoncentrować produkcję na szlifowaniu rowków, krawędzi oraz właściwej geometrii roboczej narzędzia.
Więcej eksperckich informacji znajdziesz na stronie https://tradensa.pl. Tradensa dostarcza narzędzia, maszyny CNC, szlifierki, ściernice, systemy mocowania oraz technologie dla przemysłu. Tradensa.pl jako lider branży, obsługuje firmy z branży rolniczej, motoryzacyjnej, maszynowej i lotniczej – od pojedynczych narzędzi po kompletne rozwiązania dla produkcji seryjnej.
Czym jest blank VHM?
Blank VHM to półprodukt z węglika spiekanego przeznaczony do dalszej obróbki na szlifierce narzędziowej. W porównaniu z surowym prętem ma wyższy stopień przygotowania i może być dostarczony w konfiguracji odpowiadającej planowanemu narzędziu.
W ofercie znajdują się między innymi blanki:
- do frezów trzpieniowych i palcowych,
- do wierteł pełnowęglikowych,
- do rozwiertaków i pogłębiaczy,
- do narzędzi stopniowych,
- do narzędzi specjalnych,
- do stempli i elementów precyzyjnych.
Dostępne są wykonania standardowe o określonej długości, a także półfabrykaty wykonywane według rysunku. Mogą mieć konstrukcję pełną, stopniowaną albo zawierać centralne, równoległe lub spiralne kanały chłodzące.
Dlaczego jakość półfabrykatu ma znaczenie?
Geometria gotowego narzędzia zależy nie tylko od programu szlifowania. Istotne są również jakość materiału wejściowego, dokładność średnicy, osiowość, bicie oraz przygotowanie powierzchni mocujących.
Dobrze wykonany blank:
- stabilizuje dalsze szlifowanie,
- ułatwia zachowanie osiowości,
- pomaga ograniczyć bicie,
- skraca czas produkcji,
- zmniejsza straty materiałowe,
- poprawia powtarzalność kolejnych narzędzi.
Ma to szczególne znaczenie w produkcji seryjnej. Jeżeli półprodukty różnią się średnicą, prostoliniowością lub przygotowaniem chwytu, konieczne stają się dodatkowe korekty procesu. Powtarzalny materiał wejściowy pozwala natomiast wykorzystywać przygotowane wcześniej programy i parametry szlifowania.
Jak dobrać blank do frezu lub wiertła?
Dobór powinien rozpocząć się od określenia rodzaju narzędzia oraz jego późniejszego zastosowania. Innego półfabrykatu wymaga frez trzpieniowy, innego wiertło z chłodzeniem wewnętrznym, a jeszcze innego narzędzie specjalne o budowie stopniowanej.
Najważniejsze informacje to:
- średnica i długość blanku,
- długość części roboczej,
- liczba i wymiary stopni,
- wymagana tolerancja średnicy,
- dopuszczalne bicie,
- rodzaj chwytu,
- sposób doprowadzania chłodziwa,
- planowana powłoka,
- materiał obrabiany gotowym narzędziem,
- liczba zamawianych elementów.
Blank frezarski może zostać dostarczony jako element szlifowany w tolerancji h6 i fazowany. Jeżeli gotowe narzędzie ma być mocowane w oprawce wymagającej płaszczyzny bocznej, można zastosować półprodukt z wykonanym chwytem Weldon zgodnym z DIN 6535HB.
W przypadku wierteł szczególnego znaczenia nabierają osiowość, bicie i układ chłodzenia. Dostępne są blanki z kanałem centralnym, dwoma kanałami równoległymi lub kanałami spiralnymi. Dobór rozwiązania powinien odpowiadać konstrukcji narzędzia i sposobowi odprowadzania wiórów.
Gatunek węglika należy dopasować do zastosowania
Nie istnieje jeden uniwersalny gatunek węglika odpowiedni do wszystkich narzędzi. Materiał należy dobierać między innymi do rodzaju obrabianego materiału, średnicy i wysięgu narzędzia, parametrów skrawania, sposobu chłodzenia oraz planowanej powłoki.
Właściwości węglika zależą między innymi od udziału węglika wolframu oraz spoiwa kobaltowego. Większa twardość i odporność na ścieranie mogą być korzystne w precyzyjnych narzędziach pracujących w stabilnych warunkach. Przy obróbce przerywanej, drganiach lub większych obciążeniach może być natomiast potrzebny materiał o zwiększonej odporności na pękanie.
Dlatego zamawiając półfabrykaty z węglika spiekanego do produkcji narzędzi, warto podać nie tylko wymagane wymiary, lecz także rodzaj gotowego narzędzia, materiał obrabiany oraz warunki jego późniejszej pracy.
Blank standardowy czy wykonanie według rysunku?
Standardowe blanki VHM sprawdzają się przy typowych frezach, wiertłach oraz narzędziach produkowanych w powtarzalnych wymiarach. Mogą być dostarczane jako gotowe odcinki o stałej długości albo dłuższe pręty przeznaczone do dalszego cięcia.
Wykonanie według rysunku warto rozważyć, gdy potrzebne są:
- nietypowe średnice lub długości,
- konstrukcja stopniowana,
- określone fazy,
- specjalne powierzchnie mocujące,
- chwyt Weldon,
- niestandardowy układ chłodzenia,
- ograniczenie liczby operacji wykonywanych we własnej narzędziowni.
Półprodukty specjalne mogą być wykonywane zarówno jako pojedyncze sztuki, jak i serie produkcyjne.
Kiedy zastosować listwy, płytki lub płaskowniki?
Nie wszystkie narzędzia i części robocze powstają z okrągłych blanków. W przypadku elementów o przekroju prostokątnym lub kwadratowym stosuje się listwy, płytki i płaskowniki z węglika spiekanego.
Mogą one służyć jako materiał do produkcji narzędzi, form, matryc, wykrojników, prowadnic oraz części odpornych na intensywne zużycie. Dostępne są elementy surowe, szlifowane i przygotowane do dalszego profilowania, lutowania, elektrodrążenia lub cięcia drutem.
Wersja surowa będzie odpowiednia, gdy użytkownik planuje samodzielną obróbkę i nadanie elementowi docelowej geometrii. Element szlifowany warto wybrać wtedy, gdy istotne są dokładniejsze wymiary, płaskość, równoległość i krótszy czas przygotowania do dalszego procesu.
Jak przygotować zapytanie o półfabrykat?
Do prawidłowego doboru blanku należy przygotować możliwie dokładne informacje technologiczne. Podstawą może być rysunek zawierający średnice, długości, stopnie, fazy oraz wymagane tolerancje.
W zapytaniu warto wskazać również:
- rodzaj narzędzia,
- gatunek węglika lub materiał obrabiany,
- oczekiwany stan dostawy,
- rodzaj chłodzenia wewnętrznego,
- konstrukcję chwytu,
- wymagania dotyczące bicia,
- planowaną powłokę,
- liczbę sztuk,
- oczekiwany termin realizacji.
Jeżeli poszukiwany element nie należy do standardowych blanków narzędziowych ani prostokątnych listew lub płytek, pomocniczym punktem odniesienia może być szersza kategoria półfabrykatów i części specjalnych z węglika spiekanego. Obejmuje ona przede wszystkim pozostałe elementy przemysłowe, zużyciowe oraz wykonania niestandardowe przygotowywane według dokumentacji klienta.
Gotowa baza skraca produkcję narzędzia
Dobór blanku VHM powinien uwzględniać znacznie więcej niż jego średnicę i długość. Znaczenie mają również gatunek węglika, tolerancja, bicie, rodzaj chwytu, układ chłodzenia oraz stopień przygotowania półfabrykatu.
Im więcej operacji wykonano jeszcze przed przekazaniem blanku na szlifierkę narzędziową, tym mniej czasu trzeba przeznaczyć na cięcie, fazowanie, szlifowanie średnicy i przygotowanie powierzchni mocujących. Pozwala to ograniczyć straty materiałowe, skrócić cykl i poprawić powtarzalność produkcji frezów, wierteł oraz narzędzi specjalnych.
