Możliwość wykonywania każdego zawodu wymaga spełnienia grupy warunków określanych jako standardy zawodu. Wśród tych warunków są predyspozycje osobowościowe, stan zdrowia i oczywiście wykształcenie. Niektóre grupy zawodów mają standardy ściśle określone przepisami – tak jest w przypadku zawodu nauczyciela.
Ustawy Prawo Oświatowe oraz Karta Nauczyciela w sposób ogólny wypowiadają się o tym, kto może być nauczycielem. Te najważniejsze dla systemu oświaty akty prawne opisują głównie obowiązki pracowników pedagogicznych, ścieżkę awansu, uprawnienia emerytalne. O kwalifikacjach związanych z wykształceniem można dowiedzieć się z rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 sierpnia 2017 roku w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli. Przywołane rozporządzenie dokładnie określa jaki rodzaj wykształcenia musi mieć nauczyciel w każdym typie placówek oświatowych.

Dla wszystkich nauczycieli podstawowy zapis jest jednolity: każdy kto chce wykonywać w Polsce pracę nauczyciela musi mieć ukończone studia II stopnia lub jednolite studia magisterskie na kierunkach lub specjalnościach zgodnych z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć oraz posiadać kwalifikacje pedagogiczne. Taki poziom wykształcenia wraz z przygotowaniem pedagogicznym umożliwia zatrudnienie we wszystkich typach szkół, przedszkolach, zakładach kształcenia, placówkach pozaszkolnych, bibliotekach i innych miejscach zatrudniających nauczycieli.
Są jednak w rozporządzeniu określone przypadki, w których poziom wykształcenia może być inny, albo kandydat do pracy w szkole musi spełnić dodatkowe warunki. Przykładem grupy przedmiotowców, która nie podlega zapisom ogólnym są katecheci. Ich kwalifikacje określają odrębne przepisy, a dyrektor szkoły sam nie dokonuje wyboru nauczyciela religii – może zatrudnić wyłącznie tego kandydata, którego wskaże mu biskup kierujący katechetę na misję do szkoły. W praktyce szkolnej poziom wykształcenia katechetów nie zawsze spełnia podstawowy warunek ukończenia studiów magisterskich stawiany innych nauczycielom.
W rozporządzeniu opisane są też przypadki umożliwiające zatrudnienie nauczycieli mających I stopień wykształcenia oraz sposób zatrudniania tych pedagogów, którzy uczą przedmiotów zbliżonych, czy pokrewnych do ich kierunkowego wykształcenia. Najczęściej spotykanym przykładem jest uznawanie kwalifikacji mgr historii do nauczania przedmiotu wiedza o społeczeństwie.
Praca w szkole, choć bardzo szlachetna, trudna jest, niewdzięczna i słabo opłacana. Zdarza się więc, że w arkuszu organizacji szkoły, który dyrektor przygotowuje w kwietniu widnieją zapisy: vacat. Rynek pracy dla pedagogów jest tak mało atrakcyjny, że do zawodu od kilku lat trafiają tylko prawdziwi pasjonaci (niestety w mniejszości) albo absolwenci uczelni, którzy nie mogą znaleźć innej pracy zgodnej ze swoim wykształceniem. Przytaczane niejednokrotnie w mediach porównanie płacy nauczyciela do pensji kasjerki w markecie wcale nie wstrząsa społeczeństwem i nie budzi współczucia w stosunku do nauczycieli, a raczej sympatię dla kasjerów z „Biedronki”. Dyrektorzy postawieni w sytuacji przymusowej, chcąc obsadzić vacat, przyjmują we wrześniu do pracy osoby bez kwalifikacji pedagogicznych albo z wykształceniem kierunkowym niezgodnym z nauczanym przedmiotem. Takie zatrudnienie może być rozwiązaniem tymczasowym. Nauczyciel bez wymaganych kwalifikacji nie może odbyć stażu, nigdy nie przejdzie ścieżki awansu, a jego płaca na zawsze pozostanie na poziomie najniższej przewidzianej w tabeli wynagrodzeń dla nauczycieli.

Znając realia polskiej szkoły wiele uczelni wychodzi z ofertą dającą możliwość rozwiązania problemów z brakiem wykwalifikowanej kadry nauczycielskiej. Studia podyplomowe dla nauczycieli to możliwość zdobycia kwalifikacji pedagogicznych albo uprawnień do nauczania innego przedmiotu.
Podyplomówka dla starających się o kwalifikacje do wykonywania zawodu nauczyciela, to trzy semestry studiów z programem obejmującym głównie pedagogikę, psychologię, dydaktykę. Każdy studiujący przed otrzymaniem świadectwa ukończenia studiów oraz certyfikatu potwierdzającego kwalifikacje pedagogiczne musi odbyć praktykę zawodową w wymiarze 150 godzin, z czego 120 godzin to zajęcia dydaktyczne. Dla osób już zatrudnionych w szkole nie jest to żadną przeszkodą – do zaliczenia praktyki wystarczy zaświadczenie o zatrudnieniu w szkole na stanowisku nauczyciela wraz z podaniem wymiaru tego zatrudnienia.
Studia podyplomowe dla nauczycieli chcących uczyć innego przedmiotu to trzy lub cztery semestry z zajęciami wypełnionymi tematyką związaną z danym przedmiotem. Ponadto nauczyciele zaliczają godziny teorii i praktyki z zakresu metodyki nauczania przedmiotu.

[Głosów:0    Średnia:0/5]

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here